بخش قابل‌توجهی از ریزگردها به‌دلیل فعالیت کانون‌های سوریه است که در مسیر حرکت به‌سمت ایران کانون‌های عراق را هم فعال می‌کند، داخل کشور هم به‌دلیل تشدید خشکسالی، هم کانون‌های پیشین و هم اراضی کشاورزی که زیر کشت نرفته‌اند، فعال شده‌اند.
بهزاد رایگانی؛ دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم در رابطه با گردوغباری که طی روزهای اخیر کشور را درگیر کرده است، اظهار کرد: این پدیده ناشی از منشأ محلی و منشأ خارجی است که از یکدیگر مستقل هستند. بخشی از این گردوغبار از کشورهای سوریه و قسمتی از عراق وارد شده که استان‌های غربی کشور ما و بخشی از استان‌های مرکزی را تحت تأثیر قرار داده است، این کانون‌ها به‌طور ویژه در کشور سوریه فعال شده‌اند.
وی افزود: رویداد دیگر ما محلی است که بستگی به شرایط کانون‌های استان‌های مختلف دارد، در واقع به‌جز نیمه غربی و بخشی از مرکز کشور، بیشتر استان‌ها به‌دلیل کانون‌های داخلی و محلی درگیر گردوغبار شده‌اند.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار درباره منشأ گردوغبار در تهران و البرز نیز توضیح داد: در رابطه با کلان‌شهر کرج، دشت پایین‌دست تالاب صالحیه که بین اشتهارد و نظرآباد و بوئین‌زهرا قرار گرفته است، کانون اصلی بوده است. در مورد کلان‌شهر کرج، گردوغبارهایی که عمدتاً حوالی ساعت ۴ یا ۵ بعدازظهر ایجاد می‌شوند و تا شب ادامه دارند، مربوط به محدوده پایین‌دست تالاب صالحیه هستند اما وضعیت در تهران تا حدودی متفاوت است.
رایگانی اضافه کرد: تنها بخشی از گردوغبارهای تهران منشئی مرتبط با تالاب صالحیه دارند و بخش عمده‌ای از گردوغبارهای اخیر در تهران مربوط به اراضی جنوبی و شرقی این شهر است، که شامل مناطق بیابانی جنوب استان تهران و اراضی کشاورزی‌ای است که امسال به‌دلیل خشکسالی زیر کشت نرفته‌اند و اکنون رها شده‌اند، همچنین در شرق تهران به‌سمت استان سمنان، نیز یک منطقه بیابانی گسترده داریم که فعال شده است.
وی در ادامه با توجه به همکاری با دو کشور سوریه و عراق برای مهار کانون‌های گردوغبار گفت: رویداد اخیر نشان داد که عمده کانون‌هایی که کشور ما را تحث تأثیر قرار می‌دهند در کشور سوریه قرار دارند که در مسیر خود کانون‌های محلی کشور عراق را نیز فعال می‌کنند و نهایتاً بر ایران تأثیر می‌گذارند، در واقع عمده سهم در کشور سوریه است که به‌دلیل تحولات سوریه امکان تعامل با آنها وجود ندارد.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار تصریح کرد: در مورد عراق، اقدامات محدودی انجام شده است، آخرین جلسه ما با مقامات عراقی زمستان سال گذشته برگزار شد. هدف این جلسات، پیگیری چند محور همکاری مشترک بوده که در بخش ایرانی آن اقدامات انجام شده است، اما در طرف عراقی هنوز به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم.
رایگانی توضیح داد: طرف عراقی اعلام کرده است که به‌دلیل مشکلات و معضلات مالی، مسئله کنترل گردوغبار را از اولویت خارج کرده است، پیش‌تر کویت کانون‌هایی را که از عراق بر این کشور تأثیر می‌گذارند، با هزینه خودش مهار کرده و اقداماتی را انجام داده است، ایران هم آمادگی دارد بخشی از هزینه‌ها را تقبل کند و کمک فنی ارائه کند، اما منتظر عادی‌سازی شرایط هستیم تا روند همکاری پیش رود.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار با یادآوری اینکه “در سال‌های گذشته نیز رویدادهای گردوغبار را داشته‌ایم.”، گفت: امسال متأسفانه کشور درگیر خشکسالی شدید است و به‌دلیل بروز خشکسالی بیشتر آب‌های سطحی ما در بحث شرب مصرف می‌شود که این مورد باعث شده است بسیاری از اراضی داخل کشور فاقد پوشش گیاهی شوند و خشک شوند و زمین‌های کشاورزی نیز، به‌دلیل کمبود منابع آبی، به زیر کشت نرفته و رها شده‌اند.
وی خاطرنشان کرد: این وضعیت ناشی از شرایط اقلیمی است و پدیده‌ای طبیعی محسوب می‌شود که پیش‌تر نیز وجود داشته اما امسال به‌دلیل خشکسالی گسترده، به‌شکل شدیدتری بروز پیدا کرده است.
