وزارت امور خارجه روسیه همزمان با فرا رسیدن دهمین سالگرد اجرای توافق هسته‌ای برجام، بیانیه‌ای به مناسبت پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت صادر و اعلام کرد: با انقضای این قطعنامه محدودیت‌ها و رویه‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران تمام می‌شود.
وزارت امور خارجه روسیه روز جمعه بیانیه‌ای صادر کرد و تأکید نمود که با انقضای مهلت ده‌ساله قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در ۱۸ اکتبر (۲۷ مهر)، تمام مفاد این قطعنامه، از جمله محدودیت‌ها و رویه‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران، به طور کامل خاتمه می‌یابد.
بر اساس این بیانیه، شورای امنیت موظف است بررسی مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران را پایان دهد و بند «عدم اشاعه» را از فهرست موضوعات در دستورکار شورای امنیت سازمان ملل متحد خارج شود.
این تغییرات که از پیش در توافق جامع اقدام مشترک (برجام) پیش‌بینی و در قطعنامه تأییدکننده آن گنجانده شده بود در فرمان رئیس‌جمهور روسیه در مارس ۲۰۱۶ نیز منعکس شده است.
این بیانیه می‌افزاید که تمام مفاد این فرمان تا دقیقاً انقضای مهلت معتبر باقی می‌ماند و همکاری‌های آتی روسیه و ایران در زمینه‌های مختلف، بر پایه قوانین ملی روسیه و تعهدات بین‌المللی پیش خواهد رفت. در این راستا، معاهده جامع مشارکت استراتژیک میان روسیه و جمهوری اسلامی ایران – که در ژانویه ۲۰۲۵ در مسکو امضا و در ۲ اکتبر (۱۰ مهر) لازم‌الاجرا شد – پایه محکمی برای این روابط فراهم می‌کند.
وزارت خارجه روسیه «تلاش‌های تهاجمی» سه کشور اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان) برای احیای تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران را «ناموفق» خواند.
مسکو این اقدامات را «غیرقانونی» و «نقض آشکار» قطعنامه دانست و تأکید کرد که ادعاهای اروپا مبنی بر موفقیت مکانیسم «اسنپ‌بک» (ماشه) به دلیل نقض‌های اساسی توسط این کشورها و عدم رعایت رویه‌های لازم، فاقد اعتبار است.
در این بیانیه آمده است: «طرف‌هایی که خود به طور سیستماتیک توافق را نقض می‌کنند، نمی‌توانند از مکانیسم‌های آن بهره ببرند.»
وزارت خارجه روسیه گفته این اقدامات اروپا، که با حمایت آمریکا (که از برجام خارج شده) و دبیرخانه سازمان ملل همراهی شد، هیچ تعهدی حقوقی برای اعضای جامعه بین‌المللی ایجاد نمی‌کند. روسیه همچنین یادآوری کرد که اهداف تحریم‌های پیشین علیه ایران از جمله رفع نگرانی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دسامبر ۲۰۱۵ محقق شده و بدون آن، اجرای کامل برجام ممکن نبود.
مسکو از دبیرکل سازمان ملل خواسته است فوراً اطلاعات «نادرست» منتشرشده در وب‌سایت سازمان ملل درباره «احیای» تحریم‌های منسوخ را حذف کند، زیرا این قطعنامه‌ها دیگر نه هدف مشخصی دارند، نه مهلت و نه مکانیسم لغو. بیانیه هشدار می‌دهد که عدم اصلاح این اشتباه توسط دبیرخانه، نقض عمدی ماده ۱۰۰ منشور سازمان ملل توسط دبیرکل و کارکنانش تلقی خواهد شد.
این وزارتخانه تصریح می‌کند با پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ برجام که روزگاری به‌حق یکی از دستاوردهای بزرگ دیپلماسی بین‌المللی به‌شمار می‌رفت، رسماً به تاریخ می‌پیوندد. در سال‌های نخست پس از تصویب، این توافق به‌سرعت اثربخشی و کارآمدی خود را نشان داد و این امکان را داد تا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تمامی پرسش‌های باقی‌مانده خود درباره ایران را به‌طور کامل رفع نماید.
بیانیه روسیه در ادامه از آمریکا و اروپا به تندی انتقاد کرده و از آنها به عنوان «کشورهایی که اکنون با تمام توان درصدد توجیه اقدامات خود و مشروع جلوه دادن رفتار دل‌بخواهانه خود هستند و بی‌شرمانه از اعتبار و اختیارات شورای امنیت سازمان ملل متحد سوءاستفاده می‌کنند» یاد کرده است.
مسکو تأکید کرد که هدف برجام، لغو جامع تمامی تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و همچنین تحریم‌های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران بوده که «اکنون در چارچوب سازمان ملل متحد این مسیر به پایان رسیده است.»
وزارت خارجه روسیه گفته محدودیت‌هایی که خارج از سازوکار شورای امنیت سازمان ملل متحد اعمال شده‌اند، غیرقانونی هستند.
در این بیانیه همچنین آمده است: «تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ به‌عنوان روز رسمی پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ تعیین شده است و هیچ تصمیمی برای لغو آن اتخاذ نشده است. ابتکار مشترک روسیه و چین برای تمدید فنی برجام به مدت شش ماه، با تکبر از سوی کشورهای غربی رد شد. اقداماتی که بار دیگر ناتوانی این کشورها در انجام توافق‌های چندجانبه و تکیه آنان بر روش‌های غیرقانونی و زورگویی را آشکار ساخت. از این پس، نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای در جمهوری اسلامی ایران صرفا بر پایه معاهده NPT و توافق جامع پادمان میان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام خواهد شد.»
در پایان، روسیه بر تعهد راسخ خود به راه‌حل سیاسی-دیپلماتیک برای مسئله هسته‌ای ایران تأکید کرد و از همه طرف‌ها خواست تا تلاش‌های خود را برای یافتن راه‌حل‌های لازم متمرکز کنند تا از تشدید غیرقابل کنترل تنش‌ها – که می‌تواند عواقب سنگینی برای امنیت منطقه‌ای و جهانی داشته باشد – جلوگیری شود. مسکو آمادگی کامل خود را برای تسهیل این فرآیند اعلام کرد.
