رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان “انقلاب اسلامی به ما آموخت که اصالت با فرهنگ است.”، گفت: در دفاع مقدس نیز پیروزی‌ها بر پایه رویکرد فرهنگی رقم خورد.
بمحمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در مراسم گرامیداشت روز کتاب، کتابخوانی و کتابداری طی سخنانی با تأکید بر اینکه آن‌گونه که باید و شاید به مقوله کتاب، کتابخانه‌ها و کتابداری توجه نشده است، اظهار داشت: این یک ضعف جدی است که باید به آن توجه کنیم. ما هرجا توفیق خدمت داشتیم تلاش کردیم از این عرصه غفلت نکنیم، هرچند معتقدم آن‌طور که شایسته جایگاه کتاب است حق مطلب ادا نشده است.
قالیباف با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مجلس در حوزه کتابخانه و اسناد افزود: این سخنان برای خود من نیز ایجاد تکلیف می‌کند و باید در ماه‌ها و سال‌های پیش‌ِرو نسبت به این موضوع پاسخگو باشیم تا غفلت از این امر مهم تکرار نشود.
وی خاطرنشان کرد: در دین اسلام کتاب، قلم، بیان، خرد و علم جایگاه والایی دارند و در سراسر قرآن کریم به این ارزش‌ها اشاره شده است، اساس بعثت پیامبر نیز بر همین آموزه‌هاست، ما هر اقدامی در این حوزه انجام دهیم باز هم کم است، زیرا کتاب عصاره خرد جمعی بشریت و سامان‌دهنده تجربه انسانی است؛ گنجینه‌ای پایان‌ناپذیر که همه میراث وحی و همه دانسته‌های بشر را در اختیار ما قرار می‌دهد.
رئیس مجلس با بیان اینکه توجه به کتاب یک وظیفه عقلی، شرعی و جایگاهی است، ادامه داد: اگر بخواهیم دنیا را درست بشناسیم و در مسیر زندگی چنددهه‌ای خود دچار غفلت نشویم باید از تجربه گران‌سنگ بشری که در قالب کتاب وجود دارد بهره بگیریم.
قالیباف با اشاره به اهمیت نقش جامعه در تربیت انسان گفت: کنار نظام رسمی آموزشی از مهدکودک تا دانشگاه، این جامعه است که مدرسه حقیقی انسان محسوب می‌شود. هر فرد چه بخواهد و چه نخواهد تحت تأثیر جامعه است و این تأثیر در تمام سلوک و تربیت انسان اثرگذار است، خانواده هسته اصلی این جامعه و نخستین محیط تربیتی انسان است، اگر جامعه را یک موجود زنده بدانیم، خون جاری در رگ‌های آن کتاب است.
وی با بیان اینکه کتاب نباید به موضوعات امتحانی و دانشگاهی محدود شود، افزود: کتاب در زیست اجتماعی نقش اصلی را دارد و گاه ما از این حقیقت غفلت می‌کنیم. تجربه سال‌های خدمت در شهرداری بیش از هر زمان دیگری اهمیت کتابخانه‌ها را برای من روشن کرد؛ اینکه چگونه می‌توان کتابخانه را در دسترس مردم قرار داد، چه از نظر کالبدی و چه محتوایی، و چگونه می‌توان فرصت مطالعه را برای جامعه فراهم کرد.
قالیباف با رد نگرانی برخی مبنی بر اینکه فضای مجازی از ارزش کتاب می‌کاهد، تصریح کرد: فضای مجازی تهدید نیست، بلکه بستر جدیدی برای تعمیق کتابخوانی است، به‌ویژه در نبردهای شناختی و جنگ روانی امروز، کتاب یکی از مهم‌ترین ابزارهای هویتی و شناختی جامعه است. بزرگ‌ترین تجزیه، تجزیه ذهن‌هاست، وقتی ذهن از جامعه جدا شود، جامعه آسیب می‌بیند، اینجاست که نقش کتاب مفید و محتوای سالم اهمیت پیدا می‌کند.
رئیس مجلس افزود: اگر حکمرانی فرهنگ‌پایه نباشد، اخلاق در سیاست و اجتماع جایگاهی نخواهد داشت. انقلاب اسلامی به ما آموخت که اصالت با فرهنگ است، در دفاع مقدس نیز پیروزی‌ها بر پایه رویکرد فرهنگی رقم خورد. هفت‌هشت ماه نخست جنگ که بنی‌صدر اجازه نگاه فرهنگی نمی‌داد، با سال‌های پس از عزل او قابل مقایسه نیست. حکمرانی فرهنگ‌پایه در جنگ و سایر عرصه‌ها قدرت‌آفرین است.
قالیباف با اشاره به دیدار اخیر خود در سفر به پاکستان گفت: یکی از فعالان فرهنگی آنجا به من گفت که کتابخانه‌ای با بیش از ۶۰ هزار نسخه خطی فارسی دارند اما امکانات لازم برای نگهداری آن‌ها فراهم نیست، این موضوع را در برنامه‌های خود قرار داده‌ام که حتماً پیگیری شود. همان‌طور که از جغرافیای سرزمینی دفاع می‌کنیم، باید از جغرافیای فرهنگی خود نیز دفاع کنیم. کتاب می‌تواند همان کمان دفاع فرهنگی باشد.
وی اضافه کرد: دیدن آن حجم از نسخه‌های خطی در شبه‌قاره نشان می‌دهد که زبان و فرهنگ فارسی چه نفوذی داشته است و امروز ما موظفیم برای گسترش فرهنگ، ادبیات و اندیشه ایرانی ـ اسلامی در مرزهای دور تلاش کنیم.
رئیس مجلس در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد: ما نیازمند حرکت فرهنگ‌پایه در حکمرانی هستیم. اندیشمندان، صاحب‌نظران و اهل قلم باید با دل‌سپردگی به ایران، اسلام، قرآن و اهل‌بیت(ع) در این مسیر فعال شوند. موضوعاتی مانند فلسطین، جنگ ۱۲روزه و دفاع مقدس ظرفیت‌های بزرگی برای تولید کتاب و محتوا هستند.
قالیباف در ادامه با اشاره به نقش کتابخانه مجلس گفت: اهمیت کتابخانه مجلس در حافظه تاریخی آن است. این گنجینه ۱۲۰ساله مزیتی بی‌بدیل دارد که هیچ کتابخانه دیگری از آن برخوردار نیست. باید از موازی‌کاری با مراکز پژوهشی دیگر پرهیز شود و تمرکز کتابخانه مجلس بر همین مزیت اصلی قرار گیرد تا به قطب غنی‌سازی فکری و حکمرانی تبدیل شود.
وی با انتقاد از بهره‌برداری کم نمایندگان از این ظرفیت افزود: نمایندگان کم‌ترین استفاده را از این مجموعه دارند. ارتباط مستمر و مؤثر میان کتابخانه مجلس با نمایندگان و نخبگان باید تقویت شود. نخبگان تصمیم‌ساز به این حافظه تاریخی نیاز دارند و نباید اجازه دهیم این ظرفیت از دست برود. بهره‌گیری صحیح از تجربه‌های گذشته در حکمرانی بسیار اثرگذار است.
رئیس مجلس در پایان ابراز امیدواری کرد که کتابخانه مجلس به نهادی آفرینشگر، پویا و اثرگذار تبدیل شود و با تلاش کارکنان، اثربخشی آن بیش از گذشته در اختیار جامعه قرار گیرد.
